• Miecz św. Piotra przybywa do Poznania

    Miecz św. Piotra Apostoła („ten sam, a może jakiś inny zamiast tamtego”) pobłogosławiony przez papieża zostaje ofiarowany biskupowi Jordanowi, pierwszemu biskupowi poznańskiemu i przez niego przywieziony do Poznania.

  • Katedra złupiona, ale Miecz św. Piotra został

    Książe czeski Brzetysław napada na Polskę. Zabiera Polsce Śląsk, doszczędnie łupi Wielkopolskę, gród poznański, a katedrę poznańską ograbia ze wszystkich kosztowności. Dziwnym zbiegiem okoliczności nie zabrano wówczas Miecza św. Piotra.

  • Pierwsza udokumentowana wzmianka o istnieniu Miecza św. Piotra

    W wydanej w 1475 r. Jan Długosz w „Kronice Biskupów Poznańskich” jako pierwszy dość dokładnie opisuje fakt przywędrowania Miecza św. Piotra do Poznania. Wspomina również oraz o czci jaką miecz był otoczony w przeszłości i we współczesnych mu czasach.


    „Papież ogłosił wówczas i ustanowił dla Kościoła poznańskiego człowieka o wiadomej sobie cnocie, wierze i religijności, Włocha Jordana. {….} Po wyświęceniu i błogosławieństwie otrzymanym w Rzymie rozkazał mu papież udać się do Królestwa Polskiego by tam kierował Kościołem. Ten sam papież, by uczynić początki pobytu Jordana milszymi, ofiarował mu miecz św. Piotra, którym Apostoł, jak wierzą, miał odciąć ucho Malchusa w Ogrodzie Oliwnym. Może ten sam miecz, a może inny pobłogosławił {….} aby Kościół w Polsce posiadał jawny klejnot, którym mógłby się szczycić….”

  • Miecz św. Piotra w skarbcu

    Od 1622 r. w zachowanych w Archiwum Archidiecezjalnym dokumentach Miecz św. Piotra jest wymieniony jako skarb przechowywany w katedralnym skarbcu. W późniejszych latach także znajduje się w spisach skarbów gromadzonych w katedrze.

  • Miecz św. Piotra całowaną relikwią

    W 1699 r. Archidiakon Katedry – Zalaszewski w dziele „Jus RegniPoloniae…” umieszcza informację o przechowywaniu części miecza św. Piotra w katedralnym skarbcu (musiał zmylić go kształt i stan zachowania miecza) oraz o wystawianiu go co jakiś czas ludowi na pokaz.

  • Zmiana miejsca przechowywania

    W 1721 r. po uroczystościach świętych Apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca) na specjalnym posiedzeniu zbiera się Kapituła i między innymi uchwala dekret o wyznaczeniu Kapitularza na miejsce przechowywania Miecza „dla okazania mu większego szacunku”

  • Katedra chwali się posiadaniem Miecza św. Piotra

    Prefekt Seminarium Duchownego w Poznaniu, Stanisław Patelski, wydaje broszurkę, w której wymienia zabytki znajdujące się w katedrze jeszcze przed jej remontem, który miał miejsce w 1755 r. Wśród nich zauważa i poleca Miecz św. Piotra dodając, że ten miecz jest bardzo szanowany współcześnie.

  • Miecz św. Piotra znika

    W 1795 r. biskup warmiński Ignacy Krasicki zostaje także biskupem gnieźnieńskim i krótko potem w ramach porządków w diecezjach zakazuje nosić Miecz w procesji i dawać do całowania. Miecz zostaje zamknięty w skarbcu i powoli odchodzi w zapomnienie. Aż trudno uwierzyć, że ten oświeceniowy „książe poetów polskich” nie docenił wartości znajdującego się w katedrze poznańskiej Miecza.

  • Nadzieja na powrót

    Od lat 40-tych XIX wieku ks. Jan Jabczyński sam zafascynowany faktem istnienia Miecza prowadzi naukowe badania, które mają doprowadzić do wyjaśnienia i uświadomienia współczesnym jak cenną rzecz Poznań posiada. Efektem jego kilkuletnich analiz było wystąpienie w 1860 r. na posiedzeniu Towarzystwa Przyjaciół Nauk, podczas którego zwracał uwagę i zachęcał do zainteresowania się tym przedmiotem „w poważny sposób”. To dzięki jego inicjatywie Miecz oprawiono w nową skrzynkę, wykonaną z niezwykłego drewna, drewna pochodzącego z wału obronnego z czasów Mieszka I, która nawiasem mówiąc istnieje do dzisiaj.

  • Wojna zniszczyła wiele, ale Miecz przetrwał

    W czasie II wojny światowej katedra była magazynem. Przywożono do niej rzeczy, często dzieła sztuki, zagrabione ludziom z całej Wielkopolski. W 1945 r. w czasie walk wyzwoleńczych katedra płonęła. Po wyzwoleniu w katedrze stały armaty, nie było dachu, ściany były czarne od pożaru, a po podłodze walały się opakowania po naczyniach liturgicznych i gruz. Tymczasem Miecz św. Piotra przetrwał zawieruchę wisząc niezauważony, w dawnym skarbcu, na ścianie, nad kaloryferem.

  • Miecz św. Piotra zabytkiem

    W 1985 r. Miecz z zamienionego ze skarbca na zakrystię prałacką pomieszczenia, został za sprawą ówczesnego dyrektora ks. Stefana Tomaszkiewicza, przeniesiony do Muzeum Archidiecezjalnego. Tam, został poddany zabezpieczającym zabiegom konserwatorskim i przygotowany do wystawienia w mającej wkrótce powstać nowej ekspozycji.

  • Miecz św. Piotra należy pokazać światu

    Rok 1995. Od tego czasu Miecz św. Piotra jest stałym i jednym z głównych eksponatów znajdujących się na wystawie w poznańskim Muzeum Archidiecezjalnym. Jest wręcz jego ikoną. Dobrze by było, aby stał się też ikoną miasta, bo to świadek jego ponad tysiącletniej historii.

  • Czy i co można udowodnić? - Jawny Klejnot

    Jesienią 2009 roku Miecz św. Piotra został powierzony fachowcom, metaloznawcom z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie z nadzieją, że współczesne metody i możliwości badawcze pozwolą na określenie technologii w jakiej wykonano ten zabytek, sprawdzenie autentyczności obiektu i potwierdzenie, że zabytek pochodzi z czasów Chrystusa. Wyniki tych badań i bliższe informacje o Mieczu św. Piotra można przeczytać w broszurce ‘Tajemnice Miecza św. Piotra” - dostępnej w Muzeum Archidiecezjalnym. Tymczasem śmiało powiedzieć wypada, że nadawanie mu wielkiego znaczenia nie jest pozbawione racji.

Historia Miecza św. Piotra

Miecz świętego Piotra to najcenniejszy i najważniejszy obiekt w Muzeum. To świadek rodzącego się państwa polskiego i dowód włączenia go w krąg kultury europejskiej. To pierwszy zabytek chrześcijańskiej Polski. Zabytek, który dotarł tu już jako pamiątka około 968 roku. Może wywołać zdziwienie, jakim cudem ten przedmiot mógł przetrwać tyle lat? Być może cudem, ale że przetrwał, to fakt.

...Papież ogłosił wówczas i ustanowił dla Kościoła poznańskiego człowieka o wiadomej sobie cnocie, wierze i religijności, Włocha Jordana, ze szlachetnego rodu rzymskiego, z rodziny i domu Orsinich. Po wyświęceniu i błogosławieństwie otrzymanym w Rzymie rozkazał mu papież w roku pańskim 966 udać się do Królestwa Polskiego, by tam kierował kościołem. Ten sam papież Stefan, by uczynić początki Jordana milszymi dla kleru i ludu polskiego ofiarował mu miecz św. Piotra, którym apostoł, jak wierzą, miał odciąć uszy Malchiasza w Ogrodzie Oliwnym, może ten sam miecz a może inny zamiast tamtego i pobłogosławił na pamiątkę tak świetnego czynu apostoła; aby Kościół w Polsce posiadał jawny klejnot, którym mógłby się szczycić. ...Ten sam miecz w kościele poznańskim także i dzisiaj otacza gorliwa cześć.

Jest to relacja kronikarza polskiego Jana Długosza, który w 1475 r. w Katalogu Biskupów Poznańskich zapisał wiadomość o istnieniu tego miecza, o jego pochodzeniu i traktowaniu przez sobie współczesnych.

Stare dokumenty jeszcze dwukrotnie, w 1699 i 1721 roku potwierdzają istnienie miecza i mówią o nim, że był czczony jak relikwia i uroczyście pokazywany ludowi, a w święto patronów katedry tj. Piotra i Pawła obnoszony w procesji. Z biegiem lat coraz rzadziej go pokazywano, trochę o nim zapomniano, ale nadal przechowywano w katedralnym skarbcu. W latach 80-tych ubiegłego wieku za sprawą kanonika kapituły katedralnej, a jednocześnie ówczesnego dyrektora Muzeum Archidiecezjalnego księdza Stefana Tomaszkiewicza miecz znalazł się w zasobach muzealnych i w roku 1995 jako przedmiot szczególnie cenny zawisł na ekspozycji. W nowej siedzibie Muzeum – w Akademii Lubrańskiego – przygotowano dla niego bardzo zaszczytne miejsce – w skarbcu.


Literatura omawiająca ważność i autentyczność miecza:

  • Jan Długosz – Katalog biskupów poznańskich (ostatnie wydanie: Wyd. Miejskie, Poznań 2004)
  • J . Jabczyński – Wiadomość historyczna o mieczu przechowywanym w archikatedrze poznańskiej – Rocznik Tow. Przyj. Nauk., Poznań 1860r.,
  • W. Powel – Legenda o poznańskim mieczu przechowywanym w katedrze – Kronika Miasta Poznania, 1935 r.
  • M. Głosek, I. Kajzer – Miecz św. Piotra z katedry poznańskiej – Kwart. Hist. Kultury Materialnej, 1974 r.
  • W. Gałka – Miecz św. Piotra, pamiątka jednej z najstarszych legend poznańskich – Kronika Miasta Poznania, 1995 r.
  • J. Pazder – Najstarsza polska relikwia – miecz św. Piotra z katedry poznańskiej – w: Tu się Polska zaczęła, 2006 r.
Logo obchodów 1050-lecia